برچسب: سرمایه گذاری

رهبران تجاری خواستار اجرای اصلاحاتی هستند که پیش‌تر در گزارش‌های تأثیرگذار ماریو دراگی، رئیس پیشین بانک مرکزی اروپا، و انریکو لتا، نخست‌وزیر سابق ایتالیا، مورد تأکید قرار گرفته بود. هر دو مقام پیشین هشدار داده بودند که اتحادیه اروپا برای حفظ رقابت‌پذیری خود و عقب نماندن از آمریکا و چین، به اقدامات فوری و قاطع نیاز دارد.

ایران چند پروژه کشتی‌سازی، اورهال پالایشگاه بنزین، ساخت کارخانه سیمان، و صادرات میعانات گازی و سوخت به ونزوئلا هم طی این سال‌ها انجام داد که دو روایت درباره آن‌ها وجود دارد. یک روایت این است که ایران و ونزوئلا به خاطر شرایط تحریمی هر دو طرف، از یک بازه زمانی با طلا معامله کردند. اولین بار بهار سال ۱۳۹۹ بود که بلومبرگ مدعی شد ونزوئلا ۹ تن طلا به قیمت ۵۰۰ میلیون دلار به ایران پرداخت کرده است. روایت رسمی هم این است که ایران و ونزوئلا با توجه به این شرایط، تهاتر کالا و خدمات انجام می‌دادند. ونزوئلا همچنین از پهپادهای ایرانی استفاده می‌کند که مشخص نیست کارخانه آن‌ها در ونزوئلا برپا شده یا صادراتی هستند. هر دو روایت در منابع داخلی وجود دارد.

تحریم‌های آمریکا متغیری تاثیرگذار بر سرمایه‌گذاری ایران است. چرا که بعد از موج تحریمی رشد سرمایه‌گذاری در اقتصاد کشور کاهش پیدا کرده است. به بیان دقیق‌تر بعد شروع تحریم‌های هسته‌ای در سال 90 رشد سرمایه‌گذاری از 12 درصد در این سال به منفی 10.2 درصد در سال 92 سقوط کرد. با این‌حال رفع تحریم‌ها در سال 94 و گشوده درهای تجارت جهانی به اقتصاد ایران موجب شد تا نااطمینانی‌ها فروکش کرده و رشد سرمایه‌گذاری روندی صعودی را طی کند. به‌طور مثال در سال 95 رشد سرمایه‌گذاری بیش از 22 درصد برآورد شده است.

سند ۲۵ ساله ایران و چین نه چک آماده ۴۰۰ میلیارد دلاری است و نه صرفاً یک بیانیه نمادین؛ این سند یک چارچوب راهبردی است که ظرفیت تبدیل شدن به یکی از ستون‌های مهم روابط اقتصادی-تجاری ایران را دارد؛ به شرطی که با سبد مشخصی از پروژه‌ها، اصلاحات داخلی و دیپلماسی اقتصادی پیگیر همراه شود. اگر ایران بتواند در چهار محور انرژی و پتروشیمی، لجستیک، اقتصاد دیجیتال و انرژی‌های تجدیدپذیر، بسته‌ای از پروژه‌های آماده و قابل دفاع روی میز بگذارد، سند ۲۵ ساله می‌تواند در یک افق چندساله به قراردادهای اجرایی و تغییرات ملموس در اقتصاد ایران منجر شود. در غیر این صورت، خطر این است که سند در حد یک عنوان پرطمطراق باقی بماند و فاصله میان انتظارات و واقعیت را بیشتر کند. انتخاب مسیر دوم نیازمند واقع‌بینی، انجام اصلاحات داخلی و معرفی پروژه‌های قابل اجراست که مطالعات امکان‌سنجی آن‌ها انجام شده و با اهداف کریدوری چین هم‌پوشان هستند.

به غیر از شرکت‌های سیلیکون ولی، چندین غول فناوری چینی دارای تأسیسات جداگانه رایانش ابری در عربستان هستند و شرکت آرامکو به تبلیغ مزایای استفاده از چت‌بات هوش مصنوعی چین یعنی دیپ‌سیک که رقیب اوپن اِ‌ی‌آی محسوب می‌شود، پرداخته است. آرامکو در یکی از مراکز داده خود از دیپ‌سیک بهره می‌برد.

با روحیه‌ای که مردم دارند و اشتباهاتی که ما کردیم، اعتماد مردم به حرف‌ها و قول‌های دولت مخصوصاً در مورد مسائل اقتصادی کاهش پیدا کرده است. چند روز پیش با آقای مدنی‌زاده وزیر اقتصاد ملاقات داشتم؛ نکته‌ای که وجود داشت این بود که با وجود اختلاف نظر سیاستی بین بانک مرکزی که مسئول سیاستگذاری پولی است و وزارت اقتصاد، باید دید وزیر اقتصاد می‌تواند چنین تضمینی درباره سپرده ارزی در بانک‌ها بدهد یا خیر.

خاورمیانه همواره منطقه‌ای حساس و تعیین‌کننده در عرصه اقتصاد جهانی بوده؛ جایی که نفت و گاز طبیعی، سرمایه‌های کلان دولتی و بازارهای نوظهور همواره توجه سرمایه‌گذاران بین‌المللی را جلب کرده است. اما امروزه شرایط پیچیده‌تر از همیشه است. نوسان‌های ژئوپولیتیک، تغییرات نرخ بهره جهانی، افزایش تورم و شتاب تحولات فناوری، سرمایه‌گذاران را به فکر واداشته که کجا می‌توان سرمایه‌گذاری کرد که هم بازده مناسبی داشته باشد و هم امنیت آن تضمین شود؟ این پرسش به‌ویژه برای خاورمیانه اهمیت دارد، چرا که بسیاری از کشورها در این منطقه به منابع نفتی وابسته‌اند و اقتصاد آنها با شوک‌های قیمتی جهانی به‌شدت تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

عربستان سعودی با تکیه بر ثروت نفتی خود، سرمایه‌گذاری عظیمی را برای تبدیل‌شدن به یکی از مراکز اصلی هوش مصنوعی در جهان آغاز کرده است. محور اصلی این تلاش شرکت Humain است که تحت مالکیت صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (با دارایی نزدیک به یک تریلیون دلار) فعالیت می‌کند. محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، در ماه مه و پیش از سفر رسمی دونالد ترامپ به ریاض از این پروژه رونمایی کرد. هدف این طرح، ساخت زیرساختی کامل شامل مراکز داده، خدمات ابری، مدل‌های زبانی بزرگ و نرم‌افزارهای هوش مصنوعی است.

یکی از مزایای اصلی این همکاری‌ها، دسترسی به فناوری‌های نوین و تجهیزات پیشرفته است. در حمل‌ونقل ریلی، تجهیزاتی نظیر سیستم‌های سیگنالینگ، قطارهای پرسرعت، ناوگان باری و فناوری‌های ایمنی، نیازمند دانش فنی تخصصی است که بسیاری از کشورها آن را در اختیار دارند. بهره‌گیری از این فناوری‌ها موجب کاهش ریسک‌های اجرایی، افزایش ایمنی و طول عمر زیرساخت‌ها می‌شود.

جاناتان راس، مدیرعامل شرکت تراشه هوش مصنوعی Groq، به سی‌ان‌بی‌سی گفت که عربستان سعودی مکانی ایده‌آل برای ساخت زیرساخت هوش مصنوعی است که علت آن به مازاد انرژی این کشور برمی‌گردد. تخمین‌های شرکت «پرایس‌واترهاوس‌کوپرز» نشان می‌دهد که عربستان می‌تواند به‌لطف هوش مصنوعی، تا سال 2030 بیش از 135 میلیارد دلار سود اقتصادی به‌دست آورد.

تحولات اخیر نشان می‌دهد که جهان در حال گذار از مرحله‌ «جهانی‌سازی کلاسیک» به مرحله‌ای تازه است که می‌توان آن را «منطقه‌گرایی هوشمند» (Smart Regionalism) نامید. در این الگو، شرکت‌ها به جای تکیه بر یک زنجیره‌ تأمین جهانی، شبکه‌هایی منطقه‌ای و چندمرکزی ایجاد می‌کنند تا در برابر بحران‌ها مقاوم‌تر باشند. به‌عنوان نمونه، در حوزه‌ انرژی و مواد معدنی حیاتی، شرکت‌های اروپایی و آمریکایی در حال سرمایه‌گذاری در کشورهای دارای روابط سیاسی پایدار مانند صربستان و مراکش هستند تا جایگزین منابع روسیه شوند. در مقابل، شرکت‌های چینی نیز برای تأمین لیتیوم و عناصر نادر خاکی به سرمایه‌گذاری در آفریقا و آمریکای لاتین روی آورده‌اند.

در حال حاضر تنها چیزی که مانع سقوط آزاد اقتصاد آمریکا شده، تب‌وتاب سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی است. با این یک پرسش مهم وجود دارد: اگر شرکت‌ها از سودآوری واقعی این فناوری ناامید شوند، آمریکا وارد رکود جدیدی خواهد شد؟گزارش‌های بسیاری وجود دارند که از حباب در هوش مصنوعی گفته‌اند و نسبت به ترکیدن این حباب، هشدار داده‌اند. جورج ساراولوس از دویچه بانک به‌تازگی اعلام کرده که اگر هزینه‌های مرتبط با فناوری‌های هوش مصنوعی حذف شوند، آمریکا در آستانه رکود قرار می‌گیرد.

حدود یک میلیارد متر مکعب در روز در فصل زمستان گاز تحویل می‌دهیم و گاهی این رقم به یک میلیارد و ۱۵۰ میلیون متر مکعب می‌رسد،این در حالی است که سال قبل این عدد به طور میانگین ۷۶۰ میلیون متر مکعب رسیده بود، بنابراین در برنامه هفتم جهش ۳۰ درصدی در تولید گاز اتفاق خواهد افتاد.

طبق داده‌های بازار سهام عربستان که توسط بلومبرگ اینتلیجنس جمع‌آوری شده است، 41 درصد از خرید سهام این کشور در هفته منتهی به 28 آگوست (6 شهریور) مربوط به سرمایه‌گذارانی فراتر از خلیج فارس بوده است؛ آماری که یکی از بالاترین نسبت‌ها در تاریخ بورس عربستان به حساب می‌آید.

هشدارهایی که در نامه اقتصاددانان آمریکایی و اروپایی مطرح شده، بی دلیل نیست و وضعیت نگران کننده اقتصاد اسرائیل را نشان می‌دهد. بارزترین نشانه‌های نگران کننده در این زمینه مربوط به بازار املاک و مستغلات است که برای دهه‌های مختلف یکی از ارکان سرمایه‌گذاری اسرائیل بوده است. این بازار از اکتبر 2023 همزمان با آغاز جنگ غزه، شاهد فرار گسترده سرمایه‌گذاران بوده و افراد ثروتمند بیش از یک سال است که دیگر در اسرائیل (فلسطین اشغالی) آپارتمان نمی‌خرند و ده‌ها هزار واحد توسط ثروتمندان در تل‌آویو به ویژه طی شش ماه گذشته فروخته شده است.